به گزارش ایسنا منطقه دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ زعفران (کلاله خشک شده Crocus Sativus) گیاهی دارویی است که در طب سنتی کاربردهای فراوانی برای آن ذکر شده است و براساس کارآزمایی های بالینی اخیر، مصرف روزانه 30 میلی گرم عصاره الکلی زعفران در بهبود افسردگی موثر است و در پژوهش های دیگر نیز اثر بخشی آن در اختلال عملکرد جنسی گزارش شده است.
SSRI ها خانواده ای با ساختار شیمیایی متنوع هستند و علت نامگذاری این دسته داروها خاصیت فارماکودینامیک مشترک آنها است که به طور خاص باعث مهار بازجذب سروتونین به نورون های پیش سیناپسی می شوند و در نتیجه غلظت سیناپسی سروتونین را افزایش می دهند. اولین دارو از این دسته فلوکستین است و در حال حاضر 6 دارو از این دسته در دسترس هستند که به طور عمده در افسردگی، اختلال اضطراب منتشر، اختلال وسواسی – جبری، اختلال پس از استرس تروماتیک و اختلالات هراسی کاربرد دارند.
SSRI ها به دلیل اثرات اختصاصی بر روی سروتونین، بسیار کمتر از ضد افسردگی های سه حلقه ای ایجاد عوارض آنتی کولینرژیک می کنند و نیز خطرات کمتری در دوزهای سمی دارند و داروهای این دسته جذب خوراکی خوبی دارند. معمولا 2 تا 4 هفته طول می کشد تا اثر درمانی آنها شروع شود.
در صورت تجویز همزمان کپسول های زعفران در بیماران افسرده تحت درمان با SSRI ها می توان از دوز پائین تری از SSRI استفاده نمود در عین حال زعفران می تواند به بهبود عارضه اختلال درعملکرد جنسی ناشی از SSRI در این بیماران کمک کند.
تاکنون ایمنی تجویز روزانه 30 میلی گرم کپسول زعفران (به صورت تک دارویی و یا همراه با SSRI) براساس پارامترهای آزمایشگاهی بررسی نشده است لذا این مطالعه با هدف ارزیابی عوارض جانبی ناشی از مصرف 4 هفته ای کپسول های 15 میلی گرمی زعفران (تجویز دو بار در روز) در بیماران تحت درمان با SSRI توسط پریسا منصوری دانش آموخته دکتری عمومی داروسازی و با راهنمایی دکتر پدیده قائلی، دکتر شاهین آخوند زاده و دکتر فیروزه رئیسی طراحی شد.
در طی این بررسی کارآزمایی بالینی دو سویه کور 20 بیمار افسرده تحت درمان با SSRI مراجعه کننده به درمانگاه بیمارستان روزبه به منظور ارزیابی اثر کپسول های زعفران در پارامترهای آزمایشگاهی، بررسی عوارض جانبی احتمالی دیگر آن و نیز ارزیابی ایمنی تجویز همزمان کپسول زعفران با داروهای SSRI انتخاب و تحت بررسی قرار گرفتند.
معیارهای ورود بیماران به مطالعه شامل محدوده سنی 18 تا 55 سال، سپری شدن حداقل 4 هفته از شروع مصرف SSRI و عدم مصرف داروهای دیگری که بر شاخص های مورد بررسی اثر بگذارند، بود. 10 نفر از بیماران دریافت کننده کپسول زعفران و 10 نفر دیگر دریافت کننده دارونما بودند.
هر کپسول زعفران حاوی 15 میلی گرم عصاره الکلی کلاله خشک شده زعفران بود که براساس میزان کروسین استاندارد شده بود و هر بیمار یک بار در حالت پایه، یعنی قبل از شروع مصرف دارو و نیز یک بار در پایان یعنی یک ماه پس از مصرف دارو آزمایش خون می دادند.
تحلیل آماری نتایج حاصل از مقایسه میزان تغییرات هر یک از پارامترهای خونی در دو گروه نشان داد؛ مصرف روزانه دو کپسول حاوی 15 میلی گرم عصاره الکلی زعفران، تغییر معناداری در میزان هیچ یک از پارامترهای خونی بررسی شده ایجاد نکرد.
دیگر یافته ها حاکیست؛ در میزان بروز عوارض جانبی دیگر که به صورت هفتگی برای هر بیمار ارزیابی می شد نیز تفاوتی بین گروه دریافت کننده زعفران و گروه دریافت کننده دارونما مشاهده نشد.
