به گزارش ایرنا ،‌زعفران گیاهی است بومی اروپا و آسیا كه اغلب به صورت خشك شده به عنوان ادویه و دم كرده استفاده می شود. این ادویه بسیار گران است. دلیل آن هم این است كه حدود 400 هزار كلاله ی گیاه زعفران، تنها یك كیلوگرم از این ادویه را در اختیار ما قرار می دهد.
خواص چای زعفران
زعفران با نام علمی Crocus sativus، گیاهی كوچك و چند ساله به ارتفاع 10 تا 30 سانتی متر است. از وسط پیاز و یا قاعده ساقه، تعدادی برگ باریك و دراز خارج می شوند. از وسط برگ ها، ساقه گلدار خارج شده كه به یك تا سه گل منتهی می شود. گل ها بسیار زیبا و دارای 6 گلبرگ بنفش رنگ هستند كه ممكن است در بعضی واریته ها به رنگ گلی یا ارغوانی باشند.
گل ها دارای 3 پرچم و یك مادگی منتهی به كلاله سه شاخه به رنگ قرمز متمایل به نارنجی است. قسمت مورد استفاده این گیاه، انتهای خامه و كلاله سه شاخه است كه به نام زعفران مشهور است و دارای بوی معطر با طعم كمی تلخ می باشد. انتشار جغرافیایی زعفران در ایران شامل استان خراسان (قائنات، بیرجند و گناباد)، یزد، كرمان، گیلان و مازندران می باشد. در سال های اخیر زعفران در كرج و قم نیز كشت شده است.
تركیبات زرد رنگ و محلول در آب كه از مشتقات كروستین به شمار می روند.
تركیبات تلخ آن پیكروكروسین و تركیب معطر آن سافرانال است و حدود ده درصد روغن ثابت دارد كه شامل اسید اولئانولیك می باشد.ریبوفلاوین از دیگر تركیبات موجود در زعفران است
اثرات مهم:
در طب عوام به عنوان آرام بخش، مسكن، ضداسپاسم و مقوی معده مصرف می شود. در تغذیه به عنوان معطر كننده، طعم دهنده و رنگ كننده (زعفران باعث ایجاد رنگ زرد طلایی خوش رنگ، بوی مطبوع و مزه ای خوب، در غذاها می شود) به كار می رود.
با توجه به رنگ بسیار غلیظی كه از آن تولید می شود در صنایع آرایشی، داروسازی، قنادی، و تهیه لیكورها از آن استفاده می شود.
مقدار مصرف:
10 تا 15 عدد از خامه ها در یك لیوان آب برای یك نوبت مصرف به كار می رود. مقدار مصرف عادی آن روزانه حدود یك گرم است؛ همچنین مقدار مصرف تنتور آن حدود 15 قطره در روز است.
عوارض جانبی:
مصرف زیاد آن ممكن است باعث استفراغ، خونریزی رحمی، اسهال خونی، خون در ادرار، خون دماغ، خون ریزی كنار چشم و لب، زرد شدن پوست و زرد شدن غشاء مخاطی شود.
مصرف حدود 20 گرم آن به طور كلی كشنده است.
داروهای گیاهی:
عصاره ی زعفران كه به نام “Swedish bitters” گفته می شود، توسط كارخانجات زیادی تهیه و به بازار عرضه می شود.
تحقیقات جدید در مورد زعفران:
در تحقیقاتی كه به تازگی در آمریكا صورت گرفت، نشان داده شده است كه كروستین موجود در زعفران در نخاع، فشار خون، ادم مغزی و پاپیلمای پوست در حیوانات اثرات مثبت و ارزنده ای ایجاد كرده است. تحقیقات دیگری نشان داده است كه زعفران اكسیژن پلاسما را افزایش داده و دارای اثرات ضدسرطان است .
تحقیقات دیگری نشان داده است كه زعفران می تواند باعث كاهش تری گلیسریدها و كلسترول شود. همچنین مطالعاتی در اسپانیا نشان داده است كه كاهش امراض قلبی در قسمتی از این منطقه احتمالاً مربوط به مصرف دائم از زعفران می باشد.
مهمترین اثرات گزارش شده زعفران:
ضددرد، ضد افسردگی، ضد سم، ضد ادم، ضد اكسیدان، ضدعفونی كننده، ضد اسپاسم، ضد نفخ، ضد تومور، تقویت كننده قوای جنسی، مقوی قلب، خنثی كننده رادیكال های آزاد، سقط كننده، معرق، هضم كننده غذا، قاعده آور، خلط آور، بند آورنده خون، كاهش دهنده كلسترول، كاهش دهنده پُرفشاری خون، ناركوتیك (مخدر)، مقوی اعصاب، محافظ اعصاب، مسكن، محرك، مقوی معده، مقوی رحم.
ضد افسردگی:
چای زعفران برای درمان افسردگی نیز استفاده می شود. گزارش شده است كه دریافت مقدار زیادی از دم كرده و یا ادویه زعفران موجب احساس شادی و خوشحالی می شود.
پیشگیری از سرطان:
زعفران حاوی كاروتنوئیدها است و بر طبق یافته های علمی، این كاروتنوئیدها ایجاد واكنش های مختلفی در برابر كارسینومای سرطانی، توده های بدخیم سرطانی (ساركوما) و لوكمی در انسان ها می كنند.
سلامت قلب:
بر طبق مطالعات انجام شده، گزارش شده است كه چای زعفران از تجمع كلسترول در رگ ها جلوگیری می كند و به این ترتیب از بیماری های قلبی جلوگیری می كند.
تسكین دردهای شكمی:
دم كرده ی زعفران برای دردهای متوسط تا شدید شكمی و قسمت فوقانی شكم موثر است. همچنین دردهای غشای روده ی بزرگ را نیز آرام می كند.
كاهش فشار خون:
دم كرده زعفران حاوی موادی است كه به آن كروستین می گویند كه فشار خون را پایین می آورد. به همین دلیل زعفران به پیشگیری از افزایش فشار خون كمك می كند.
خلط آور:
دم كرده زعفران موجب تحریك استفراغ و سرفه به منظور تسكین درد سینه، گلو و معده می شود.
فواید دیگر:
چای زعفران برای درمان بسیاری از بیماری ها مانند آسم، سرفه، خشكی پوست، حمله عصبی، گاز معده، سوزش سردل، بی خوابی مفید است.
از دیگر فواید زعفران این است كه موجب رشد موها ی پشت سر به صورت موضعی می شود.